Bij de ontwikkeling van een internationale zorgcommunity gaat de aandacht vaak snel naar functionaliteiten, huisstijl en techniek. Begrijpelijk. Maar de grootste succesfactoren liggen meestal ergens anders.
De echte vraag is niet:
"Hoe ziet het platform eruit?"
De echte vraag is:
"Gaat dit platform ervoor zorgen dat zorgprofessionals beter samenwerken, kennis delen en elkaar weten te vinden?"
In de praktijk zien we regelmatig dat communities technisch prima functioneren, maar onvoldoende worden gebruikt. Zonde, toch? Niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat het ontwerp onvoldoende aansluit bij de behoeften van de doelgroep. Wat bedoelen we daarmee?
Op basis van onze ervaring met intranetten, kennisplatformen, ledenomgevingen en internationale communities hanteren wij daarom een aantal ontwerpprincipes die bijdragen aan gebruik, adoptie en duurzame groei.
1. Begrijpt een nieuwe gebruiker binnen 10 seconden wat hij hier kan doen?
Veel communities proberen alles tegelijk te zijn:
- kennisbank;
- community;
- evenementenplatform;
- documentomgeving;
- nieuwsportaal.
Het gevolg is vaak dat een nieuwe bezoeker niet weet waar hij moet beginnen.
Een arts uit zeg eens Spanje die voor het eerst inlogt, wil hij of zij direct begrijpen:
- Waar vind ik relevante kennis?
- Hoe kom ik in contact met collega's?
- Welke werkgroepen bestaan er?
- Wat wordt hier van mij verwacht?
Als die vragen niet direct beantwoord worden, daalt de kans op actief gebruik aanzienlijk.
Ontwerpprincipe: helderheid boven esthetiek.
2. Stimuleert het platform samenwerking of alleen informatieconsumptie?
Veel communities zijn feitelijk een website met een login.
Gebruikers kunnen lezen, documenten downloaden en nieuws bekijken, maar nauwelijks met elkaar in contact komen.
Dat is zonde. Gemiste kans.
De waarde van een zorgcommunity zit niet in documenten, maar in verbinding.
Denk aan:
- experts die elkaar vinden;
- werkgroepen die kennis ontwikkelen;
- onderzoekers die ervaringen uitwisselen;
- professionals die vragen stellen aan collega's in andere landen.
Wanneer interactie niet expliciet ontworpen wordt, ontstaat die vaak ook niet vanzelf. Ik snap het ook wel, vaak ben je al blij dat er uberhaupt goede content geleverd wordt uit het netwerk. Maar dat is niet genoeg.
Een nuttige toetsvraag:
Worden mensen op dit platform geholpen om anderen te ontmoeten?
3. Begrijpt een gebruiker uit ieder Europees land het ontwerp?
Internationale communities worden vaak ontworpen vanuit één land.
Dat zie je terug in:
- taalgebruik;
- iconen;
- terminologie;
- navigatiestructuur.
Wat voor een Nederlandse gebruiker logisch is, hoeft dat voor een gebruiker uit Portugal, Griekenland of Polen niet te zijn.
Daarom adviseren wij altijd om vroeg na te denken over:
- meertaligheid;
- eenvoudig taalgebruik;
- consistente navigatie;
- universele iconografie.
Dat sluit aan bij eerdere inzichten die we ook beschrijven in onze artikelen over gebruiksvriendelijke digitale platformen en inclusieve online communities.
4. Is digitale toegankelijkheid vanaf dag één onderdeel van het ontwerp?
Toegankelijkheid is geen controle achteraf.
Bij veel projecten wordt WCAG 2.2 AA pas aan het einde besproken. Op dat moment zijn belangrijke ontwerpkeuzes al gemaakt.
Daardoor ontstaan onnodige herstelkosten. En dat kan oplopen, weten we.
In een internationale zorgcommunity moet iedere gebruiker kunnen deelnemen, ongeacht:
- leeftijd;
- digitale vaardigheid;
- visuele beperking;
- motorische beperking;
- hulpmiddelen zoals schermlezers.
De belangrijkste vraag is niet:
"Voldoen we aan WCAG?"
Maar:
"Kan iedereen daadwerkelijk deelnemen?"
Dat leidt automatisch tot betere keuzes op het gebied van contrast, navigatie, formulieren en leesbaarheid.
En...technisch kunnen we het conform norm opleveren, maar wat veel belangrijker is: hoe gaan redacteuren of communitymanagers ermee om? Een PDF publiceren kan al funest zijn, een tabel zonder duidelijke kolomtitels, dat is niet voldoende om de norm te halen.
5. Werkt dit ontwerp nog als de community twee keer zo groot wordt?
Veel projecten starten met enkele honderden deelnemers.
Na verloop van tijd komen er:
- nieuwe werkgroepen;
- nieuwe partners;
- extra landen;
- meer documenten;
- aanvullende functionaliteiten.
Dan blijken oorspronkelijke keuzes ineens beperkend.
Wij adviseren daarom altijd om niet alleen het huidige gebruik te ontwerpen, maar vooral de verwachte groei. Werk met een routekaart.
Een goede communityarchitectuur groeit mee zonder dat een volledige redesign nodig is.
6. Straalt het platform vertrouwen uit?
In de zorg zijn betrouwbaarheid en professionaliteit essentieel.
Ruimt een gebruiker zijn tijd in om informatie te delen of een discussie te starten, dan moet hij vertrouwen hebben in het platform.
Dat vraagt om:
- consistente vormgeving;
- duidelijke informatiehiërarchie;
- professionele content;
- betrouwbare navigatie;
- herkenbare gebruikerspatronen.
Rust werkt vaak beter dan spektakel. Nou valt dat in de zorg wel mee natuurlijk, maar punt is gemaakt.
7. Wat is eigenlijk de belangrijkste succesfactor?
Misschien wel de belangrijkste vraag van allemaal:
Hoe meten we straks of deze community succesvol is?
Dat lijkt eenvoudig, maar veel projecten beantwoorden deze vraag niet vooraf.
Kijk daarom verder dan bezoekersaantallen.
Meet bijvoorbeeld:
- aantal actieve leden;
- kennisuitwisseling tussen landen;
- deelname aan werkgroepen;
- interactie tussen professionals;
- herhaalbezoeken;
- groei van expertise-netwerken.
Wanneer deze doelen vooraf helder zijn, wordt ook duidelijk welke ontwerpkeuzes werkelijk belangrijk zijn. En..je kan nu al tegenmaatregelen met elkaar bedenken. Doen!
Onze ervaring: succesvolle communities worden niet ontworpen vanuit functionaliteit
De meest succesvolle internationale platforms die wij zien, starten niet met een lijst wensen of functionaliteiten.
Ze beginnen met vragen als:
- Welke samenwerking willen we stimuleren?
- Welke kennis willen we beter ontsluiten?
- Welke verbindingen willen we leggen?
- Wat moet een deelnemer morgen anders kunnen dan vandaag?
Vanuit die vragen ontstaat een platform dat niet alleen technisch goed werkt, maar ook daadwerkelijk gebruikt wordt.
Want uiteindelijk wordt het succes van een internationale zorgcommunity niet bepaald door het ontwerp zelf.
Het wordt bepaald door de mate waarin mensen elkaar weten te vinden, kennis delen en samen impact maken.
Interessant vervolgvraag: In onze inzichten bespreken we ook onderwerpen als communityvorming, intranetstrategie, gebruiksvriendelijkheid, digitale adoptie en toekomstbestendige platformarchitectuur.
Deze principes sluiten daar direct op aan en vormen samen een praktisch kader voor organisaties die bouwen aan digitale samenwerking.